Aidat Nasıl Hesaplanır? Arsa Payı, m², Eşit ve Sabit Tutar Yöntemleri
Apartman ve site aidatı hesaplama yöntemleri: Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre arsa payı esası, yönetim planındaki farklı düzenlemeler, m² ve katsayı yöntemleri, dükkânlar için sabit aidat ve kuruş farklarının dağıtılması.
Aidat, bir apartman veya sitenin ortak giderlerinin bağımsız bölümlere paylaştırılmış hâlidir. “Herkes aynı mı öder, büyük daire daha mı fazla öder?” sorusu genel kurulların en sık tartışılan konusudur. Bu yazıda yaygın yöntemleri ve hangi durumda hangisinin kullanıldığını özetliyoruz.
Kanunun varsayılan kuralı: arsa payı
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 20. maddesine göre kat malikleri, aralarında başkaca bir anlaşma yoksa ana gayrimenkulün ortak giderlerine arsa payları oranında katılır. Arsa payı tapuda yazılıdır ve genellikle bağımsız bölümün büyüklüğü ve değeriyle orantılıdır.
Kanun ayrıca bazı giderlerin (ör. kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri) eşit paylaştırılabileceğini öngörür; bu konudaki ayrıntılar ve yönetim planınızdaki hükümler esas alınmalıdır.
Yönetim planı ne diyor?
Birçok sitede yönetim planı farklı bir paylaşım öngörür: m²’ye göre, bağımsız bölüm türüne göre (konut / ticari) veya karma bir yöntem. Yönetim planı kat malikleri arasında bir sözleşme niteliğindedir; aidat hesabını değiştirmeden önce planı ve ilgili kurul kararlarını kontrol edin.
Yaygın yöntemler
| Yöntem | Nasıl çalışır? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| Arsa payı | Toplam gider × (bölümün arsa payı ÷ toplam arsa payı) | Kanunun varsayılanı |
| m² | Toplam gider × (bölümün m²’si ÷ toplam m²) | Yönetim planında öngörülmüşse |
| Eşit | Toplam gider ÷ bölüm sayısı | Bazı hizmet giderleri, küçük apartmanlar |
| Katsayı | Her bölümün katsayısıyla ağırlıklı | Dubleks, bahçe katı, ticari bölüm farkı |
| Bölüm başına sabit | Her bölüme aynı tutar; özel bölümlere özel tutar | Kurul kararıyla belirlenmiş sabit aidat |
Dükkân ve ofisler
Karma kullanımlı sitelerde ticari bölümlerin gider katkısı genellikle ayrı belirlenir. Pratik çözüm, bu bölümlere bölüme özel sabit aidat tanımlamak veya katsayı vermektir. Yonetiste’de bölüm kartında “özel sabit aidat” girildiğinde, toplu tahakkukta o bölüme bu tutar uygulanır.
Kuruş farkları
120.000 TL’yi 37 bölüme arsa payıyla dağıttığınızda tutarların toplamı yuvarlama yüzünden 119.999,98 TL çıkabilir. İyi bir hesap yöntemi farkı en büyük kesirli paylara dağıtarak toplamı tam tutturur; böylece “bütçe ile tahakkuk tutmuyor” sorunu yaşanmaz.
Uygulamada
Yonetiste’de toplu tahakkuk ekranında dağıtım yöntemini seçip önizlemeyi kontrol eder, onaylarsınız. Arsa payı veya m² bilgisi eksik bölüm varsa program bunu söyler ve hangi bölümler olduğunu gösterir. Bir yöntemi değiştirmek isterseniz tahakkuku geri alıp yeniden yapabilirsiniz.
Yonetiste ile tüm sitelerinizi tek panelden yönetin
Çoklu site, toplu aidat tahakkuku, tahsilat, banka hareketi eşleştirme, borç takibi, gider ve sakin talepleri bir arada. Kredi kartı istenmez.